วิธีคิดบัญญัติไตรยางศ์
- เลือกว่าสัดส่วนเป็นแบบตรงหรือแบบผกผัน
- พิมพ์ A และ B ซึ่งเป็นค่าที่คู่กัน
- พิมพ์ C ซึ่งเป็นค่าที่ต้องการหาค่าเทียบเท่า
- ดู X และขั้นตอนการคำนวณ
บัญญัติไตรยางศ์แบบตรงและผกผัน
บัญญัติไตรยางศ์อย่างง่ายใช้เมื่อมีสามค่าและต้องการหาค่าที่สี่ที่คงสัดส่วนไว้ แบบตรง ถ้าปริมาณหนึ่งเพิ่ม อีกปริมาณก็เพิ่มด้วย เช่น ถ้า 2 ปอนด์ราคา 10 แล้ว 5 ปอนด์ราคา 5 × 10 ÷ 2 = 25
แบบผกผัน ถ้าปริมาณหนึ่งเพิ่ม อีกปริมาณจะลด เช่น ถ้าคนงาน 4 คนทำงานเสร็จใน 6 วัน คนงาน 8 คนจะเสร็จใน 4 × 6 ÷ 8 = 3 วัน สูตรคือ A × B ÷ C แทน B × C ÷ A
วิธีเลือกว่าจะใช้แบบใด ให้ถามตัวเองว่า ถ้า C มากกว่า A แล้ว X ควรมากกว่าหรือน้อยกว่า B ถ้ามากกว่าคือแบบตรง ถ้าน้อยกว่าคือแบบผกผัน ใช้ได้กับสูตรอาหาร มาตราส่วนแผนที่และแบบแปลน ปริมาณที่ไม่ใช่ยา การสิ้นเปลืองเชื้อเพลิง และราคาตามจำนวน
ควรรู้ไว้
- สมมติว่าความสัมพันธ์เป็นสัดส่วนล้วน ใช้ไม่ได้เมื่อมีส่วนลดตามจำนวนหรือเงื่อนไขอื่น
- ไม่ควรใช้เครื่องมือนี้คำนวณขนาดยา ควรสอบถามผู้เชี่ยวชาญ
- ผลลัพธ์แสดงทศนิยมได้สูงสุด 6 ตำแหน่ง
คำถามที่พบบ่อย
คิดบัญญัติไตรยางศ์แบบตรงอย่างไร
นำ B คูณ C แล้วหารด้วย A ถ้า 2 lb ราคา 10 แล้ว 5 lb ราคา (10 × 5) ÷ 2 = 25
เมื่อไรเป็นแบบผกผัน
เมื่อปริมาณหนึ่งเพิ่มแล้วอีกปริมาณลด เช่น จำนวนคนงานกับจำนวนวันทำงาน หรือความเร็วกับเวลาเดินทาง
ใส่ค่าอย่างไร
A และ B คือคู่ที่รู้อยู่แล้ว (A คู่กับ B) และ C คือค่าที่ต้องการหา X ที่เทียบเท่า
ใช้กับเปอร์เซ็นต์ได้ไหม
ได้ แต่เครื่องคิดเลขเปอร์เซ็นต์เหมาะกว่า เพราะรองรับกรณีที่พบบ่อยอยู่แล้ว
ตัวเลขที่ใส่ถูกบันทึกไหม
ไม่ ทุกอย่างคำนวณในเบราว์เซอร์ของคุณ