विद्युत उपकरण किती वीज वापरते आणि वीजबिल कसे कमी करायचे

वॅट आणि kWh: क्षमता म्हणजे ऊर्जा नव्हे

वॅट (W) हे क्षमतेचे एकक आहे: उपकरणाला प्रत्येक क्षणी किती ऊर्जा लागते ते. किलोवॅट तास (kWh) हे ऊर्जेचे एकक आहे: ठरावीक काळात प्रत्यक्ष किती वापर झाला ते, आणि तुमची वीज कंपनी त्याचेच पैसे घेते. 1,000 W (1 kW) चे उपकरण एक तास चालले तर 1 kWh वीज लागते.

एक उपमा उपयोगी पडते: क्षमता म्हणजे गाडीचा वेग आणि ऊर्जा म्हणजे कापलेले अंतर. जास्त क्षमतेचे उपकरण थोडा वेळ वापरले तर, दिवसभर चालू राहणाऱ्या छोट्या उपकरणापेक्षा कमी वीज खर्च होऊ शकते.

हिशेब: kWh = kW × तास

वॅटला 1,000 ने भागून किलोवॅट करा आणि वापराच्या तासांनी गुणा. 100 W (0.1 kW) चे उपकरण 10 तास चालले तर 0.1 × 10 = 1 kWh वीज लागते. 500 W चे उपकरण 4 तास चालले तर 0.5 × 4 = 2 kWh. उपकरण फक्त काही दिवसच वापरत असाल तर दिवसांनीही गुणा.

खर्च काढण्यासाठी kWh ला तुमच्या बिलावरील प्रति kWh दराने गुणा. या लेखातील आकडे फक्त हिशेब करता यावा म्हणून प्रति kWh 0.20 या गृहीत दराने घेतले आहेत: तुमचा दर खूप जास्त किंवा कमी असू शकतो, म्हणून तो नेहमी तुमच्या बिलावरील दराने बदला.

उपकरणाची क्षमता कुठे सापडते

बहुतेक उपकरणांवर एक लेबल किंवा पट्टी असते (मागे, तळाशी किंवा वायरीजवळ) आणि माहितीपुस्तिकेतही तीच माहिती असते. “W” पुढे लिहिलेला आकडा शोधा. फक्त व्होल्टेज आणि करंट दिले असतील, उदा. 230 V आणि 4 A, तर त्यांचा गुणाकार करा: 230 × 4 = 920 W. शेगडी, इलेक्ट्रिक किटली, इस्त्री यांसारख्या रेझिस्टन्स उपकरणांसाठी हा अंदाज योग्य असतो; मोटार आणि इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांत प्रत्यक्ष वापर थोडा कमी असू शकतो.

दोन गोष्टी लक्षात ठेवा. लेबलवरची क्षमता बहुधा कमाल असते, उपकरण नेहमी तितकी वापरत नाही. आणि याद्यांतील, कॅल्क्युलेटरमधील नेहमीच्या किमती फक्त अंदाजासाठी आहेत: मॉडेल, जुनेपणा आणि वापरण्याची पद्धत यानुसार निकाल बदलतो.

चालू-बंद चक्र आणि स्टँड-बाय वापर

फ्रिज आणि एअर कंडिशनर 24 तास पूर्ण क्षमतेने चालत नाहीत: कंप्रेसर सुरू होतो, थंड करतो आणि बंद होतो. उपकरण प्रत्यक्ष वीज वापरते तो वेळेचा भाग म्हणजे चालू-बंद चक्र. कॅल्क्युलेटरमध्ये त्याला “वीज वापरली जाण्याच्या वेळेची टक्केवारी” म्हटले आहे आणि फ्रिजसाठी सुमारे 40 % सुचवले आहे. हा संदर्भासाठीचा आकडा आहे: उन्हाळ्यात, दार सारखे उघडल्यास किंवा उपकरण खूप वापरले तर तो वाढतो.

स्टँड-बाय वापर म्हणजे बंद वाटणारी पण प्लगमध्ये लावलेली उपकरणे वापरत असलेली वीज: टीव्ही, गेम कन्सोल, सेट-टॉप बॉक्स, प्लगला लावलेले चार्जर. प्रत्येक जण थोडी वापरतो, पण ती 24 तास चालते. 24 तास स्टँड-बायवर असलेले 5 W चे उपकरण दिवसाला 0.12 kWh आणि वर्षाला सुमारे 44 kWh वीज वापरते.

गृहीत दराने सोडवलेली उदाहरणे

सर्व उदाहरणांत प्रति kWh 0.20 (उदाहरणार्थ घेतलेला दर) वापरला आहे. महिना म्हणजे 52 आठवड्यांना 12 ने भागलेले आणि वर्ष म्हणजे 52 आठवडे, कॅल्क्युलेटरप्रमाणेच.

एका ओळीचा हिशेब असा: संगणक 0.2 kW × 8 तास = 1.6 kWh दिवसाला वापरतो; 5 दिवसांत आठवड्याला 8 kWh, आणि 8 × 52 = 416 kWh वर्षाला. 0.20 दराने हे वर्षाला 83.20 होतात. लक्षात घ्या की एअर कंडिशनर फक्त 60 % वेळ चालला तरी बाकी सर्व उपकरणांपेक्षा जास्त वीज खातो.

उपकरण बदलून जास्त कार्यक्षम घेणे कधी फायद्याचे

कॅल्क्युलेटरमधील “जास्त कार्यक्षम उपकरणाशी तुलना करा” या भागात नवीन उपकरणाची क्षमता आणि हवी असल्यास किंमत विचारली जाते. तो वर्षाची बचत आणि खर्च किती महिन्यांत वसूल होतो ते सांगतो. उदाहरणासाठी मांडलेली दोन प्रकरणे, किमती कल्पित:

दिवा: 60 W चा साधा बल्ब काढून 9 W चा LED लावला आणि दिवसाला 5 तास वापरला, तर वर्षाला 109.2 − 16.38 = 92.82 kWh बचत होते, म्हणजे उदाहरणाच्या दराने 18.56. LED दिव्याची किंमत 3 असेल तर तो 3 ÷ (18.56 ÷ 12) ≈ 1.9 महिन्यांत वसूल होतो.

फ्रिज: जुना 200 W चा आणि नवा 100 W चा फ्रिज दोन्ही 24 तासांपैकी 40 % वेळ चालत असतील, तर बचत 698.88 − 349.44 = 349.44 kWh वर्षाला, म्हणजे 69.89. नवा फ्रिज 600 ला असेल तर खर्च सुमारे 103 महिन्यांत, म्हणजे जवळजवळ 8.6 वर्षांत वसूल होतो. इथे निर्णय फक्त बिलावर नाही, तर जुना बिघडत आहे का, उपकरणाचे आयुष्य आणि इतर कारणांवर अवलंबून असतो.

नियम सोपा आहे: उपकरण दिवसाला जितके जास्त तास चालते, तितक्या लवकर बदलाचा खर्च वसूल होतो. जवळजवळ न वापरलेला दिवा गुंतवणूक परत करायला खूप वेळ घेतो. नव्या उपकरणाच्या ऊर्जा लेबलवर वर्षाला किती kWh ते दिले असेल, तर ते जुन्या उपकरणाच्या तुमच्या अंदाजाशी ताडून पाहा.

वीज वापर कॅल्क्युलेटर कसा वापरायचा

1. वीज वापर कॅल्क्युलेटर उघडा आणि सुरुवातीसाठी हवे असल्यास “उदाहरणादाखल उपकरण” मधून एखादे उपकरण निवडा: त्यातून नेहमीची क्षमता, तास आणि चालू-बंद चक्र आपोआप भरले जातात.
2. मूल्ये तुमच्या उपकरणाच्या मूल्यांनी बदला: क्षमता वॅटमध्ये (एकक बदलता येते), दिवसाला वापराचे तास, आठवड्यातील वापराचे दिवस आणि उपकरणांची संख्या.
3. उपकरण नेहमी वीज वापरत नसेल तर “वीज वापरली जाण्याच्या वेळेची टक्केवारी” समायोजित करा.
4. तासाला, दिवसाला, आठवड्याला, महिन्याला आणि वर्षाला खर्च पाहण्यासाठी तुमच्या बिलावरील “एका kWh चा दर” लिहा.
5. बदलण्याचा विचार असेल तर “जास्त कार्यक्षम उपकरणाशी तुलना करा” उघडा आणि नवीन उपकरणाची क्षमता व किंमत भरा.

तो कोणताही दर गृहीत धरत नाही: kWh चा दर रिकामा ठेवला तर फक्त ऊर्जा दिसते. हिशेब तुमच्या ब्राउझरमध्येच होतो आणि तुम्ही लिहिलेले काहीही पाठवले जात नाही.

वीजबिल: हिशेबात काय येते आणि काय येत नाही

कॅल्क्युलेटर kWh ला दराने गुणतो. प्रत्यक्ष बिलात आणखी गोष्टी असतात: स्थिर आकार, कर आणि अनेक ठिकाणी स्लॅब दर, जिथे ठरावीक वापरानंतर प्रत्येक kWh महाग पडतो. तुमच्या बिलात स्लॅब असतील तर तुम्ही ज्या स्लॅबमध्ये आहात त्याचा दर वापरून पाहा, कारण जास्तीच्या प्रत्येक kWh साठी तुम्ही तोच भरता.

तपासण्याचा एक उपयुक्त मार्ग: मोठ्या उपकरणांचे महिन्याचे अंदाज बेरीज करा आणि बिलातील कालावधीच्या kWh शी ताडा. फरक खूप असेल तर एखादे उपकरण तुम्हाला वाटले त्यापेक्षा जास्त वीज खात आहे, किंवा त्या कालावधीत जास्त दिवस आहेत. पै न पै जुळेल अशी अपेक्षा ठेवू नका.

मदत करणाऱ्या छोट्या सवयी

• आधी जे जास्त तास चालू असते ते बदला: कपाटातल्या दिव्यापेक्षा हॉल किंवा स्वयंपाकघरातले दिवे.
• टीव्ही, गेम कन्सोल आणि सेट-टॉप बॉक्ससाठी स्विच असलेला एक्स्टेंशन बोर्ड वापरा आणि झोपायला जाताना तो बंद करा.
• एअर कंडिशनरचे फिल्टर स्वच्छ ठेवा आणि तो टोकाच्या तापमानावर लावू नका: प्रत्येक अंशाच्या फरकाने कंप्रेसरला जास्त काम करावे लागते.
• फ्रिजचे दार नीट बंद होते का ते तपासा, अन्न थंड झाल्यावर ठेवा आणि फ्रिज भिंतीला किंवा उष्णतेच्या स्रोताला चिकटवू नका.
• वॉशिंग मशीन व्यवस्थित भरून चालवा, अर्धवट भरलेले अनेक फेरे नको.
• नैसर्गिक हवा आणि पंखे वापरा; ते एअर कंडिशनरपेक्षा खूप कमी वीज घेतात.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न