Jak nastroić gitarę krok po kroku

Strój standardowy: sześć strun

Gitarę sześciostrunową stroi się, od najgrubszej struny do najcieńszej, na E - A - D - G - H - E (w notacji międzynarodowej E A D G B E, bo tam dźwięk H nazywa się B). Numeracja idzie odwrotnie, niż się wydaje: 6. struna jest najniższa (ta najgrubsza, położona najbliżej Twojej twarzy, gdy trzymasz gitarę), a 1. jest najwyższa.

Liczba przy każdej literze (E2, A2…) wskazuje oktawę i pozwala nie pomylić dwóch strun E, które brzmią o dwie oktawy od siebie. Częstotliwości są przybliżone, zaokrąglone do dwóch miejsc po przecinku i obliczone dla dźwięku A równego 440 Hz.

Gitara klasyczna i elektryczna mają ten sam strój. Zmienia się materiał strun i napięcie, ale dźwięki są takie same.

Jak używać stroika z mikrofonem

Stroik do gitary ABC SyG słucha dźwięku mikrofonem telefonu lub komputera, wykrywa, jaki dźwięk grasz, i za pomocą wskazówki pokazuje, czy jest za nisko, za wysoko, czy nastrojony. Dźwięk jest analizowany na Twoim urządzeniu.

1. Zostaw wybrany instrument «Gitara (6 strun)» i kliknij «Włącz mikrofon». Przeglądarka poprosi o zgodę przy pierwszym razie: zaakceptuj ją.
2. Szarpnij pustą strunę (bez dociskania żadnego palca do gryfu) ze średnią siłą i pozwól jej wybrzmieć. Tylko jedna struna naraz.
3. Patrz na wskazówkę. Jeśli jest po lewej, struna jest za nisko i trzeba podnieść strój (naciągnąć ją); jeśli po prawej, jest za wysoko i trzeba ją obniżyć.
4. Kręć kluczem po trochu, aż pojawi się «Nastrojone!» i wskazówka znajdzie się na środku. Potem przejdź do następnej struny.
5. Gdy skończysz wszystkie sześć, wróć do pierwszej: zmieniając napięcie pozostałych, gryf lekko się porusza i pierwsza zwykle trochę ucieka.

Jeśli nie wiesz, jaki dźwięk odpowiada której strunie, kliknij nazwę struny na ekranie («Puste struny») i usłyszysz dźwięk wzorcowy: przydaje się do strojenia ze słuchu przez porównanie. Możesz też zmienić częstotliwość dźwięku A (domyślnie 440 Hz) i wybrać, czy dźwięki są pokazywane jako litery (C D E…), czy jako Do Re Mi.

Jaki błąd jest dopuszczalny: centy

Odległość między dwoma dźwiękami mierzy się w centach. Półton (na przykład od E do F albo od jednego progu do następnego) to 100 centów. Różnicę około 5 centów bardzo trudno usłyszeć, nawet wyćwiczonym uchem, więc nie trzeba gonić za absolutną perfekcją, gdy wskazówka drży.

Jeśli jednak pomylisz się o 10–15 centów, już to słychać, zwłaszcza przy graniu akordów na kilku strunach naraz: dwie lekko rozbieżne struny dają dudnienie, które zdradza rozstrojenie.

Zawsze stroić od dołu do dźwięku

Jeśli struna jest za wysoko, nie zatrzymuj się na dźwięku: obniż ją trochę za bardzo i wróć w górę, aż wskazówka się wyśrodkuje. Są dwa powody. Pierwszy jest mechaniczny: przekładnia klucza ma pewien luz, a jeśli dochodzisz do dźwięku, zwiększając napięcie, ten luz zostaje wybrany i struna trzyma strój lepiej. Drugi to to, że struny z czasem raczej się luzują, niż napinają; jeśli zostawisz strunę świeżo obniżoną, jest bardziej prawdopodobne, że ucieknie.

Przy nowych strunach problem się nasila: rozciągają się przez pierwsze godziny używania i gitara rozstraja się co kilka minut. To normalne. Nastrój, delikatnie rozciągnij każdą strunę, ciągnąc ją w górę na wysokości gryfu, i nastrój ponownie; powtórz dwa lub trzy razy. Po kilku dniach się ustabilizują.

Strojenie bez stroika: metoda piątego progu

To klasyczna rezerwa, gdy skończy się bateria albo nie masz mikrofonu. Potrzebujesz tylko jednej dobrze nastrojonej struny jako punktu wyjścia, na przykład 6. struny z wzorcem (kamerton, pianino albo dźwięk wzorcowy z narzędzia). Potem:

• Dociśnij palec na 5. progu 6. struny: brzmi A. Ma brzmieć tak samo jak pusta 5. struna. Dostrój 5. strunę.
• 5. próg 5. struny: D. Zrównaj z pustą 4. struną.
• 5. próg 4. struny: G. Zrównaj z pustą 3. struną.
• 4. próg 3. struny (tu to 4., a nie 5.): H (B). Zrównaj z pustą 2. struną.
• 5. próg 2. struny: E. Zrównaj z pustą 1. struną.

Metoda ma wadę: każdy błąd przenosi się ze struny na strunę. Sprawia, że gitara brzmi spójnie sama ze sobą, ale nie gwarantuje bezwzględnej wysokości. Gdy tylko możesz, potwierdź stroikiem.

Stroje alternatywne

Wiele utworów używa stroju innego niż standardowy. Najpopularniejsze uzyskuje się, przestawiając jedną lub więcej strun:

Stroik do gitary ma jako puste struny tylko strój standardowy. Dla każdego ze strojów alternatywnych użyj trybu «Chromatyczny (dowolny dźwięk)»: pokazuje dźwięk najbliższy temu, co grasz, a Ty korygujesz go, aż zgodzi się z tym z tabeli. Przy stroju pół tonu niżej, na przykład, 6. struna ma być na Dis albo Es.

Bas, ukulele i skrzypce

Stroiki do innych instrumentów działają tak samo: wybierasz instrument, włączasz mikrofon i idziesz struna po strunie.

Bas brzmi o oktawę niżej niż cztery najniższe struny gitary. W typowym stroju ukulele 4. struna (G) jest wyższa niż 3. (C): nazywa się to strojem «re-entrant». Przy ukulele z niskim G użyj stroika chromatycznego. W skrzypcach do drobnych korekt używaj małych kołków przy strunnicy, a nie dużych.

Typowe problemy i jak je rozwiązać

• Stroik nic nie wykrywa albo skacze z dźwięku na dźwięk: prawdopodobnie jest hałas w tle albo grasz dwie struny naraz. Wyłącz telewizor, zbliż gitarę do mikrofonu i wytłum sąsiednie struny dłonią.
• Struna szybko się rozstraja: może to być nowa, nierozciągnięta struna, luźny klucz (dokręć śrubkę klucza, jeśli ją ma) albo źle nawinięta na kołek struna.
• Każda pusta struna jest nastrojona, ale akordy brzmią źle: to problem z intonacją. Porównaj dźwięk pustej struny z dźwiękiem na 12. progu; jeśli różnica jest wyraźna, gitara wymaga regulacji (stare struny, wysokość strun albo położenie mostka).
• Struna dzwoni lub furczy: zwykle to wina progu, wysokości strun albo luźnej śrubki, a nie strojenia.
• Grasz bardzo mocno i stroik na początku pokazuje za wysoko: przy mocnym szarpnięciu struna brzmi na początku trochę wyżej i zaraz się ustala. Poczekaj, aż dźwięk się ustabilizuje, zanim odczytasz wskazówkę.

Najczęstsze pytania