Jinsi ya kukokotoa wastani
- Andika au bandika namba zako kwenye sehemu ya kuandikia, zikitenganishwa kwa nafasi, koma au mistari mipya.
- Tazama wastani ulioangaziwa juu, na kati na modi chini yake.
- Angalia idadi, jumla, ndogo kabisa, kubwa kabisa na masafa.
- Kama unafanya takwimu, tazama mkengeuko sanifu wa sampuli na wa idadi nzima. Gusa “Nakili matokeo” ili kuchukua yote.
Wastani, kati na modi: kila kimoja kinamaanisha nini
Wastani (au wastani wa hesabu) ni jumla ya data ikigawanywa kwa idadi ya data. Kati (mediani) ni thamani ya katikati data zikipangwa kwa mpangilio (idadi ikiwa ni shufwa, ni wastani wa zile mbili za katikati) na haiathiriwi sana na thamani kali. Modi ni thamani inayojirudia mara nyingi zaidi; inaweza kuwa zaidi ya moja au isiwepo kabisa.
Mfano na 2, 4, 4, 4, 5, 5, 7 na 9: jumla ni 40 na data ni 8, kwa hivyo wastani ni 5. Kati ni 4.5 (wastani wa 4 na 5), modi ni 4 na masafa ni 7 (9 toa 2). Mkengeuko sanifu wa idadi nzima ni 2 na wa sampuli ni 2.138: wa sampuli hutumika data zikiwa sampuli ya kundi kubwa zaidi.
Mambo ya kuzingatia
- Namba zenye koma au nukta ya desimali zinakubaliwa. Maandishi yasiyo namba husimamisha hesabu na unaambiwa ni yapi.
- Mkengeuko sanifu wa sampuli unahitaji data mbili au zaidi.
- Matokeo hupunguzwa tarakimu ili yaonyeshwe; hesabu ya ndani hutumia usahihi wote.
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara
Wastani hukokotolewaje?
Unajumlisha namba zote kisha unagawanya kwa idadi yake. Kwa 2, 4 na 9, wastani ni (2 + 4 + 9) ÷ 3 = 5.
Tofauti kati ya wastani na kati (mediani) ni ipi?
Wastani hutumia thamani zote; kati ni thamani ya katikati na haibadiliki karibu kabisa kukiwa na data kubwa sana au ndogo sana.
Nini hutokea namba mbili zikijirudia idadi sawa ya mara?
Kuna modi zaidi ya moja na zana huzionyesha zote. Kama hakuna thamani inayojirudia, hakuna modi.
Natumia lini mkengeuko wa sampuli na lini wa idadi nzima?
Wa idadi nzima kama una data zote za kundi; wa sampuli kama ni sampuli tu. Wa sampuli hugawanya kwa n − 1.
Naweza kubandika data kutoka lahajedwali?
Ndiyo. Nakili safu na uibandike: mistari mipya hutenganisha namba.