Hai công thức chính xác
Thang Celsius và Fahrenheit liên hệ với nhau bằng phép trừ hoặc cộng 32 và tỉ lệ 9 trên 5. Để đổi từ Fahrenheit sang Celsius: °C = (°F − 32) × 5/9. Để đổi từ Celsius sang Fahrenheit: °F = °C × 9/5 + 32. Vì 9/5 bằng 1,8 nên công thức thứ hai có thể viết là °F = °C × 1,8 + 32.
Lý do có số 32 là nước đóng băng ở 0 °C và 32 °F. Lý do có tỉ lệ 5/9 là giữa điểm đóng băng và điểm sôi của nước (ở mực nước biển) có 100 độ Celsius nhưng 180 độ Fahrenheit, và 180/100 = 9/5. Vì vậy một độ Fahrenheit nhỏ hơn một chút: bằng 5/9 độ Celsius.
Ví dụ giải từng bước
Từ Fahrenheit sang Celsius, trước hết trừ 32 rồi nhân với 5/9. Từ Celsius sang Fahrenheit, trước hết nhân với 1,8 rồi cộng 32. Thứ tự rất quan trọng.
- 77 °F: 77 − 32 = 45; 45 × 5/9 = 25 °C.
- 98,6 °F: 98,6 − 32 = 66,6; 66,6 × 5/9 = 37 °C.
- 100 °F: 100 − 32 = 68; 68 × 5/9 = 340/9 ≈ 37,8 °C.
- 0 °F: 0 − 32 = −32; −32 × 5/9 ≈ −17,8 °C.
- 18 °C: 18 × 1,8 = 32,4; 32,4 + 32 = 64,4 °F.
- −10 °C: −10 × 1,8 = −18; −18 + 32 = 14 °F.
- 37,5 °C: 37,5 × 1,8 = 67,5; 67,5 + 32 = 99,5 °F.
Bảng từ 0 đến 40 °C
Các giá trị này là chính xác, không làm tròn. Dùng làm mốc tra nhanh cho thời tiết, bộ điều chỉnh nhiệt độ hoặc nước.
| Celsius (°C) | Fahrenheit (°F) |
|---|---|
| 0 | 32 |
| 5 | 41 |
| 10 | 50 |
| 15 | 59 |
| 20 | 68 |
| 25 | 77 |
| 30 | 86 |
| 35 | 95 |
| 40 | 104 |
Cũng nên nhớ một vài mốc cố định: nước sôi ở 100 °C = 212 °F ở mực nước biển (càng lên cao thì nước sôi ở nhiệt độ càng thấp), nhiệt độ cơ thể bình thường là 37 °C ≈ 98,6 °F, và −40 là giá trị duy nhất giống nhau ở cả hai thang: −40 °C = −40 °F.
Mẹo nhẩm: trừ 30 rồi chia 2
Để ước tính từ Fahrenheit sang Celsius mà không cần máy tính, hãy trừ 30 rồi chia 2. Muốn đi ngược lại, nhân đôi rồi cộng 30. Đây là cách tính gần đúng, hoạt động tốt trong khoảng nhiệt độ thời tiết hằng ngày và càng sai nhiều khi ra khỏi khoảng đó.
| °F | Celsius chính xác | Mẹo (°F − 30) ÷ 2 | Chênh lệch |
|---|---|---|---|
| 41 | 5 | 5,5 | 0,5 |
| 50 | 10 | 10 | 0 |
| 59 | 15 | 14,5 | 0,5 |
| 68 | 20 | 19 | 1 |
| 86 | 30 | 28 | 2 |
| 104 | 40 | 37 | 3 |
| 14 | −10 | −8 | 2 |
| 212 | 100 | 91 | 9 |
Trong khoảng 40 đến 60 °F, mẹo này gần như đúng; từ 80 °F trở lên sai số vượt quá 2 độ, và với nhiệt độ nấu nướng thì vô dụng (212 °F cho ra 91 °C thay vì 100). Một cách chính xác hơn để đổi từ Celsius sang Fahrenheit: nhân đôi, trừ đi 10 % của số đã nhân đôi rồi cộng 32. Với 30 °C: 60 − 6 = 54; 54 + 32 = 86 °F, chính xác.
Nhiệt độ lò nướng
Các công thức từ những nước dùng Fahrenheit thường làm tròn theo các số có trên lò nướng. Giá trị chính xác của phép quy đổi như sau.
| Celsius | Fahrenheit chính xác | Cách ghi trong công thức |
|---|---|---|
| 160 °C | 320 °F | 320 °F |
| 180 °C | 356 °F | 350 °F |
| 190 °C | 374 °F | 375 °F |
| 200 °C | 392 °F | 400 °F |
| 220 °C | 428 °F | 425 °F |
| 230 °C | 446 °F | 450 °F |
Chênh lệch 5 đến 10 °F không làm hỏng một chiếc bánh bông lan hay khoai tây nướng, nhưng hãy nhớ nhiều lò nướng lệch so với mức núm vặn chỉ; một nhiệt kế lò nướng rất rẻ và giúp tránh bất ngờ.
Thời tiết và sốt
Về thời tiết, vài mốc hữu ích là: 0 °C = 32 °F (băng), 10 °C = 50 °F (se lạnh), 20 °C = 68 °F (mát mẻ), 30 °C = 86 °F (nóng) và 35 °C = 95 °F (nóng gắt). Với trời lạnh, −5 °C = 23 °F và −10 °C = 14 °F.
Với nhiệt kế đo cơ thể, 37 °C = 98,6 °F, 38 °C = 100,4 °F và 39 °C = 102,2 °F. Đây chỉ là các phép quy đổi; nên làm gì khi nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp là việc cần hỏi chuyên gia y tế, không phải công cụ quy đổi.
Những lỗi thường gặp
- Quên số 32: áp dụng 5/9 cho 68 °F mà không trừ trước sẽ ra 37,8 °C, trong khi đáp án đúng là 20 °C. Luôn trừ 32 trước.
- Nhân trước khi trừ: 68 × 5/9 = 37,8 và 37,8 − 32 = 5,8 °C, cũng không phải 20 °C. Phép trừ phải làm trước.
- Dùng phân số ngược: (68 − 32) × 9/5 = 64,8 không phải là Celsius. Từ Fahrenheit sang Celsius dùng 5/9, nhỏ hơn 1.
- Nhầm một nhiệt độ với một độ chênh: tăng 10 °C là tăng 18 °F, không phải 50 °F. Số 32 chỉ được cộng hoặc trừ khi đổi một nhiệt độ, không phải một mức thay đổi.
- Làm tròn quá sớm: nếu bạn còn tính tiếp với kết quả, hãy giữ các chữ số thập phân đến cuối.
Kelvin và độ không tuyệt đối
Kelvin là thang đo khoa học. Một kelvin có cùng độ lớn với một độ Celsius, và K = °C + 273,15. Vì vậy 0 °C = 273,15 K, 25 °C = 298,15 K và 100 °C = 373,15 K. Độ không tuyệt đối là 0 K, tương đương −273,15 °C hoặc −459,67 °F; không tồn tại nhiệt độ thấp hơn.
Cách dùng các công cụ của ABC SyG
Để khỏi phải tính tay, hãy mở Độ F sang độ C hoặc Độ C sang độ F. Mọi thứ chạy trong trình duyệt của bạn: những gì bạn nhập không bị tải lên hay lưu lại.
- Nhập nhiệt độ vào ô «Giá trị».
- Xem kết quả được làm nổi bật ở trên và giá trị tương đương theo Kelvin.
- Đổi con số để thử các nhiệt độ khác.
- Nhấn «Sao chép kết quả» nếu bạn muốn mang giá trị đi.
Nếu bạn muốn đổi cả các đại lượng khác, công cụ Chuyển đổi đơn vị có danh mục Nhiệt độ và hiển thị tất cả các giá trị tương đương cùng lúc. Công cụ tính ra giá trị chính xác, làm tròn đến 8 chữ số có nghĩa, và không chấp nhận nhiệt độ thấp hơn độ không tuyệt đối.
Câu hỏi thường gặp
Công thức đổi từ độ F sang độ C là gì?
°C = (°F − 32) × 5/9. Trước hết trừ 32, sau đó nhân với 5 và chia cho 9. Ví dụ, 77 °F là (77 − 32) × 5/9 = 25 °C.
20 độ C là bao nhiêu độ F?
20 °C là 68 °F: 20 × 1,8 = 36 và 36 + 32 = 68. Đây là nhiệt độ phòng thông thường.
350 °F của lò nướng tương đương bao nhiêu độ C?
350 °F xấp xỉ 177 °C: (350 − 32) × 5/9 = 176,7. Trong công thức nấu ăn người ta làm tròn thành 180 °C, mà thực ra là 356 °F.
Vì sao −40 bằng nhau ở cả Celsius và Fahrenheit?
Vì đó là điểm duy nhất mà hai thang đo trùng nhau: (−40 − 32) × 5/9 = −72 × 5/9 = −40.
Mẹo trừ 30 rồi chia 2 có đáng tin không?
Chỉ như một ước tính và ở nhiệt độ thời tiết, nơi sai số thường là 1 đến 3 độ. Với nấu ăn, y tế hay khoa học, hãy dùng công thức chính xác hoặc công cụ.