De twee exacte formules
De schalen van Celsius en Fahrenheit hangen samen via het aftrekken of optellen van 32 en een verhouding van 9 op 5. Van Fahrenheit naar Celsius: °C = (°F − 32) × 5/9. Van Celsius naar Fahrenheit: °F = °C × 9/5 + 32. Omdat 9/5 gelijk is aan 1,8, kun je de tweede ook schrijven als °F = °C × 1,8 + 32.
De 32 komt doordat water bevriest bij 0 °C en bij 32 °F. De 5/9 komt doordat er tussen het vriespunt en het kookpunt van water (op zeeniveau) 100 graden Celsius liggen, maar 180 graden Fahrenheit, en 180/100 = 9/5. Een graad Fahrenheit is dus iets kleiner: 5/9 van een graad Celsius.
Uitgewerkte voorbeelden stap voor stap
Van Fahrenheit naar Celsius trek je eerst 32 af en vermenigvuldig je daarna met 5/9. Van Celsius naar Fahrenheit vermenigvuldig je eerst met 1,8 en tel je daarna 32 op. De volgorde is belangrijk.
- 77 °F: 77 − 32 = 45; 45 × 5/9 = 25 °C.
- 98,6 °F: 98,6 − 32 = 66,6; 66,6 × 5/9 = 37 °C.
- 100 °F: 100 − 32 = 68; 68 × 5/9 = 340/9 ≈ 37,8 °C.
- 0 °F: 0 − 32 = −32; −32 × 5/9 ≈ −17,8 °C.
- 18 °C: 18 × 1,8 = 32,4; 32,4 + 32 = 64,4 °F.
- −10 °C: −10 × 1,8 = −18; −18 + 32 = 14 °F.
- 37,5 °C: 37,5 × 1,8 = 67,5; 67,5 + 32 = 99,5 °F.
Tabel van 0 tot 40 °C
Deze waarden zijn exact, niet afgerond. Ze zijn handig als snelle referentie voor het weer, de thermostaat of badwater.
| Celsius (°C) | Fahrenheit (°F) |
|---|---|
| 0 | 32 |
| 5 | 41 |
| 10 | 50 |
| 15 | 59 |
| 20 | 68 |
| 25 | 77 |
| 30 | 86 |
| 35 | 95 |
| 40 | 104 |
Het is ook handig een paar vaste punten te onthouden: water kookt bij 100 °C = 212 °F op zeeniveau (hoger in de bergen kookt het bij een lagere temperatuur), de normale lichaamstemperatuur is 37 °C ≈ 98,6 °F, en −40 is de enige waarde die in beide schalen gelijk is: −40 °C = −40 °F.
Een rekentruc: 30 aftrekken en door 2 delen
Om zonder rekenmachine van Fahrenheit naar Celsius te schatten, trek je 30 af en deel je door 2. Andersom verdubbel je en tel je 30 op. Het is een benadering die goed werkt bij de temperaturen van het gewone weer en die minder goed wordt zodra je daarbuiten komt.
| °F | Exacte Celsius | Truc (°F − 30) ÷ 2 | Verschil |
|---|---|---|---|
| 41 | 5 | 5,5 | 0,5 |
| 50 | 10 | 10 | 0 |
| 59 | 15 | 14,5 | 0,5 |
| 68 | 20 | 19 | 1 |
| 86 | 30 | 28 | 2 |
| 104 | 40 | 37 | 3 |
| 14 | −10 | −8 | 2 |
| 212 | 100 | 91 | 9 |
Tussen 40 en 60 °F klopt de truc bijna; vanaf 80 °F is de fout groter dan 2 graden en bij kooktemperaturen is hij onbruikbaar (212 °F geeft 91 °C in plaats van 100). Een nauwkeuriger versie voor Celsius naar Fahrenheit: verdubbel, trek 10 % van dat dubbele af en tel 32 op. Bij 30 °C: 60 − 6 = 54; 54 + 32 = 86 °F, precies goed.
Oventemperaturen
Recepten uit landen waar Fahrenheit wordt gebruikt, ronden af op de getallen die op ovens staan. Dit zijn de exacte omgerekende waarden.
| Celsius | Exacte Fahrenheit | Zoals het in recepten staat |
|---|---|---|
| 160 °C | 320 °F | 320 °F |
| 180 °C | 356 °F | 350 °F |
| 190 °C | 374 °F | 375 °F |
| 200 °C | 392 °F | 400 °F |
| 220 °C | 428 °F | 425 °F |
| 230 °C | 446 °F | 450 °F |
Een verschil van 5 tot 10 °F maakt een cake of gebakken aardappelen niet kapot, maar houd er rekening mee dat veel ovens afwijken van wat de knop aangeeft; een oventhermometer kost weinig en voorkomt verrassingen.
Weer en koorts
Voor het weer zijn dit handige referenties: 0 °C = 32 °F (ijs), 10 °C = 50 °F (fris), 20 °C = 68 °F (aangenaam), 30 °C = 86 °F (warm) en 35 °C = 95 °F (heel warm). Voor kou: −5 °C = 23 °F en −10 °C = 14 °F.
Voor lichaamsthermometers: 37 °C = 98,6 °F, 38 °C = 100,4 °F en 39 °C = 102,2 °F. Dit zijn alleen omrekeningen; wat je met een hoge of lage temperatuur moet doen, bespreek je met een zorgverlener en niet met een omrekentool.
Veelgemaakte fouten
- De 32 vergeten: als je 5/9 toepast op 68 °F zonder eerst af te trekken, krijg je 37,8 °C, terwijl het juiste antwoord 20 °C is. Trek altijd eerst 32 af.
- Vermenigvuldigen voor het aftrekken: 68 × 5/9 = 37,8 en 37,8 − 32 = 5,8 °C, en dat is ook geen 20 °C. Het aftrekken komt eerst.
- De breuk omdraaien: (68 − 32) × 9/5 = 64,8 is geen Celsius. Van Fahrenheit naar Celsius gebruik je 5/9, en die is kleiner dan 1.
- Een temperatuur verwarren met een verschil: een stijging van 10 °C is 18 °F, geen 50 °F. De 32 tel je alleen op of trek je alleen af bij het omrekenen van een temperatuur, niet van een verandering.
- Te vroeg afronden: als je met het resultaat nog verder rekent, bewaar dan de decimalen tot het einde.
Kelvin en het absolute nulpunt
Kelvin is de wetenschappelijke schaal. Eén kelvin is even groot als één graad Celsius, en K = °C + 273,15. Daarom is 0 °C = 273,15 K, 25 °C = 298,15 K en 100 °C = 373,15 K. Het absolute nulpunt is 0 K, dat gelijk is aan −273,15 °C of −459,67 °F; lagere temperaturen bestaan niet.
Zo gebruik je de tools van ABC SyG
Wil je niet zelf rekenen, open dan Fahrenheit naar Celsius of Celsius naar Fahrenheit. Alles draait in je browser: wat je typt wordt niet geüpload of opgeslagen.
- Typ de temperatuur in het veld «Waarde».
- Bekijk het resultaat, groot bovenaan, en het equivalent in kelvin.
- Verander het getal om andere temperaturen uit te proberen.
- Tik op «Kopieer resultaat» als je de waarde wilt meenemen.
Wil je ook andere grootheden omrekenen, dan heeft Eenheden omrekenen de categorie Temperatuur en toont alle equivalenten tegelijk. De tool berekent de exacte waarde, afgerond op 8 significante cijfers, en accepteert geen temperaturen onder het absolute nulpunt.
Veelgestelde vragen
Wat is de formule om Fahrenheit naar Celsius om te rekenen?
°C = (°F − 32) × 5/9. Eerst trek je 32 af, daarna vermenigvuldig je met 5 en deel je door 9. Bijvoorbeeld: 77 °F is (77 − 32) × 5/9 = 25 °C.
Hoeveel graden Fahrenheit is 20 graden Celsius?
20 °C is 68 °F: 20 × 1,8 = 36 en 36 + 32 = 68. Dat is een gebruikelijke kamertemperatuur.
Hoeveel graden Celsius is 350 °F in de oven?
350 °F is ongeveer 177 °C: (350 − 32) × 5/9 = 176,7. In recepten wordt dat afgerond op 180 °C, wat strikt genomen 356 °F is.
Waarom is −40 in Celsius en Fahrenheit hetzelfde?
Omdat dat het enige punt is waar de twee schalen samenvallen: (−40 − 32) × 5/9 = −72 × 5/9 = −40.
Is de truc van 30 aftrekken en door 2 delen betrouwbaar?
Alleen als schatting en bij weertemperaturen, waar de fout meestal 1 tot 3 graden is. Gebruik voor koken, medische toepassingen of wetenschap de exacte formule of de tool.